Interview De Gewonde Soldaat (De Kareoler)

Interview De Gewonde Soldaat

 Stichting voor gewond geraakte Afghanistanveteranen

    “Erkenning vanuit de maatschappij”

Een aantal gewond geraakte Afghanistangangers richtte dit jaar vereniging De Gewonde Soldaat op. Ze kennen elkaar van hun tijd in het revalidatiecentrum en willen de saamhorigheid tussen de gewonden versterken. Ook hopen ze op meer erkenning van- uit de maatschappij. Voorzitter  Jaaike Brandsma: “Met de vereniging willen we landelijk naar buiten treden: vergeet de gewonde militairen niet.”

Jaaike Brandsma en Erik van den ElzenDoor: Linde van Deth
Foto: Birgit de Roij
 

Het idee voor de vereniging ontstond toen Jaaike Brandsma vorig jaar naar Amerika reisde. “Daar heb je het Wounded Warrior Project. Ik heb de oprichter gesproken, ook een veteraan. Hij is ermee begonnen met het idee dat er weinig  voor gewonden gedaan werd. Inmiddels wordt er voor hen van alles georganiseerd, ook door bedrijven. Er is in Amerika veel erkenning vanuit de maatschappij. Dat missen we een beetje in Nederland.” Brandsma merkte dat Nederlanders de missie in Afghanistan vooral kennen vanuit de politiek, maar niet weten wat de individuele militair daar  doormaakt. “Mensen hebben geen idee, ze weten niet wat we daar  hebben meegemaakt, wat er in onze kop omging en wat we daar  betekend hebben. Als je in Amerika vertelt dat je gewond bent  geraakt in Afghanistan, zeggen  mensen: ‘Thank you for serving.’ De erkenning is er dan gelijk.”

Barbecues

Penningmeester Erik van den Elzen van De Gewonde Soldaat  geeft aan dat je je in Nederland meestal moet verantwoorden voor de missie als je vertelt dat je in Afghanistan gediend hebt. “Het gaat er dan over of er geen belastinggeld wordt verspild. Mensen staan er niet bij stil dat het daar  oorlog  is. Dat er mensen sneuvelen of gewond raken. Wij zijn gewond geraakt, dat is toch het op één na hoogste offer dat je kunt brengen.”

Ze vragen beiden absoluut niet dat iedereen de missie in Afghanistan steunt, maar wél de individuele militair. “We hebben er zelf voor gekozen om bij Defensie te werken, maar je kiest er nooit voor collega’s te verliezen of gewond te raken. Als wij niet  voor dit beroep zouden kiezen, zouden de vrede en veiligheid in het nauw komen. Daarvoor zou vanuit de maatschappij meer  erkenning mogen zijn”, zegt Brandsma.

Tijdens een barbecue voor gewonde Afghanistanveteranen bij Brandsma thuis polste zij bij de anderen hoe zij dachten over een vereniging. “Die barbecues organiseerden we al, omdat we hoorden dat er behoefte was aan contact tussen de gewonde militairen die elkaar hadden leren kennen in het revalidatiecentrum. Defensie organiseert ook bijeenkomsten voor gewonden, maar dat was niet  helemaal wat we ervan  verwacht hadden. De sfeer was minder ontspannen en ongedwongen dan bij een van ons thuis”, vertelt Van den Elzen. Met de vereniging willen  ze activiteiten organiseren  om het saamhorigheidsgevoel tussen de gewon- den te versterken. Die activiteiten willen  ze vanuit de samenleving georganiseerd krijgen, zodat de gewonden de erkenning ook daadwerkelijk ervaren.

     “De vereniging moet  een platform zijn voor alle in Afghanistan gewond geraakte militairen.”

Revalidatie

Beide Afghanistanveteranen raakten gewond tijdens hun uitzending. Brandsma ging in 2007 naar Afghanistan en raakte gewond bij een zelfmoordaanslag in Deh Rawod. Bij de aanslag kwam  een luitenant om het leven en raakten acht  Nederlandse militairen gewond. Brandsma raakte haar onderbeen kwijt en kwam terecht in het revalidatiecentrum. “Een jaar later ging ik lopend de poort uit.” Ze volgde een opleiding tot algemeen militair verpleegkundige. “Mijn ambities lagen  bij een fysiek beroep, maar dat gaat nu niet meer.” Op dit moment werkt  ze als management- assistent bij de directie Training en Operaties, waar ze goed op haar plek is.

Van den Elzen ging maart 2010 met de 13e  Mariniers- compagnie naar Afghanistan. Hij was er pas een maand toen ze tijdens een patrouille op een bermbom reden. Daarbij  kwamen zijn dienstmaten Marc Harders en Jeroen Houweling om het leven. Van den Elzen raakte gewond en werd in coma gehouden tot hij in Neder- land was. “Ik werd wakker op de intensive care in Utrecht. Ik werd geopereerd en was zo verzwakt door mijn verwondingen dat ik pas na lange  tijd kon begin- nen met de revalidatie. Ik werd dagelijks gebeld door leden  van mijn eenheid. Toen zij na Afghanistan naar Kreta gingen voor het adaptatieprogramma, heb ik ze daar  verwelkomd. We hadden elkaar niet  meer  gezien. Ik wachtte ze op bij de landingsbaan, in mijn rolstoel. Dat was een mooi weerzien.”

Van den Elzen revalideerde twee jaar en werkt nu bij bureau Sport in Den Helder. Hij moet binnenkort nog één operatie ondergaan. “Ik heb mijn ambities moeten bijstellen. Ik wilde richting de special forces van de mariniers.  Dat kan niet  meer.  Je wordt sterk geconfronteerd met wat je niet  meer  kan.” Hij is zich aan het oriënteren binnen en buiten Defensie. “Ik weet nog niet  wat ik wil. Ik heb met heel mijn ziel en zaligheid ooit gekozen voor de mariniers. Nu vallen  alle fysieke beroepen eigenlijk af en dan blijft er weinig  over waarvan je hart zegt: dat wil ik. Ik probeer niet  te veel vooruit te kijken, dan ga je alleen maar piekeren.”

Jaaike Brandsma en Erik van den Elzen

Draaginsigne Gewonden

Met de vereniging willen  ze verschillende activiteiten organiseren. Komend voorjaar is er in ieder geval een barbecue en ze zijn aan het kijken of ze een vis weekend kunnen organiseren. Brandsma: “We proberen alles vanuit de maatschappij georganiseerd te krijgen, bijvoorbeeld door bedrijven om sponsoring te vragen. Nu mogen we bijvoorbeeld kaartjes weggeven voor een dance-event. Zo maken we de maatschappij meer bekend met gewonden en de militairen voelen de steun en erkenning vanuit die maatschappij.” Een ander voorbeeld is de zeilrace van Miles4Justice, voor gewonde veteranen, maar georganiseerd door burgers. De vereniging wil ook presentaties geven voor de bedrijven die hen sponsoren en er zijn plannen om voorlichting te geven op de KMA, over wat er in iemand omgaat die gewond is geraakt.

Toch is vooral ook het lotgenotencontact belangrijk voor de vereniging. “Niet per se door in een kring te praten, maar vooral door dingen te ondernemen. Dan heb je het naar je zin en kan je tussendoor ook je hart luchten of vragen hoe anderen iets ervaren. Het is ongedwongen en in die zin toch anders dan de dagen die Defensie  organiseert. Daar durven mensen zich minder te uiten”, vertelt Van den Elzen.

Inmiddels heeft de vereniging dertig leden, maar er zijn er al meer  in beeld. Elke Afghanistanganger met een Draaginsigne Gewonden kan zich melden, dus zowel militairen die fysiek gewond raakten als militairen die psychisch gewond raakten. Van den Elzen: “Nu het grootse gedeelte van de missie in Afghanistan afgerond is, horen we steeds vaker dat veteranen tegen dingen aanlopen. Als ik bij mijn buddy’s pols hoe het met mensen gaat, hoor ik toch wel eens dat het met iemand niet zo goed gaat.” Ze hopen dat ook de Afghanistanveteranen met psychische klachten zich aanmelden bij de vereniging. “Ook militairen die psychisch gewond raakten verdienen die erkenning. Soms is dat nog erger dan een lichamelijke verwonding. Ik revalideer en mijn leven gaat door. Zo werkt het niet in je hoofd,  zij hebben er misschien wel jaren last van”, zegt Brandsma. Van den Elzen vult aan: “De vereniging moet  een platform zijn voor alle in Afghanistan gewond geraakte militairen.”

Tags: Jaaike Brandsma, Erik van den Elzen

De gewonde Soldaat

Postadres

De Gewonde Soldaat
Postbus 100
3941 AC Doorn

Contact

Email: info@degewondesoldaat.nl

Bankgegevens

IBAN: NL88 INGB 0007121825
BIC: INGBNL2A
KvK: 55361935